De Raad voor Cultuur bereidt een advies voor over de drie gedragscodes in de culturele sector. Minister Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft daar om gevraagd met het oog op de volgende cultuursubsidieperiode, die in 2029 van start gaat. Ter voorbereiding van het advies heeft de raad een tijdelijke commissie van deskundigen ingesteld. De Raad verwacht het advies begin 2027 uit te brengen.
De codes
In de cultuursector wordt gewerkt met drie gedragscodes, die respectievelijk transparant, inclusief en eerlijk werken stimuleren. Het gaat om: de Governance Code Cultuur (GCC), de Code Diversiteit & Inclusie (CDI) en de Fair Practice Code (FPC). Ze zijn gericht op professionalisering en staan (het ontwikkelen van) stevige en gezonde culturele organisaties voor. Voor het beheer van elke code is een specifieke organisatie aangewezen. Sinds 2020 gebruikt de rijksoverheid de drie codes bij de beoordeling van subsidieaanvragen voor de Culturele basisinfrastructuur (BIS). Ook medeoverheden en andere financiers zetten de codes steeds vaker in als subsidievoorwaarde en subsidiecriterium.
De drie gedragscodes: Governance, Diversiteit en Inclusie, Fair Practice
Doorontwikkeling en eigenaarschap
In september 2025 heeft de Raad voor Cultuur in het advies 'Toezicht in de culturele sector: een kunst apart' de vraag opgeworpen of het eigenaarschap en de doorontwikkeling van de Governance Code Cultuur niet anders belegd dienen te worden. Daarbij heeft de raad de suggestie gedaan om in het kader van vereenvoudiging en transparantie de drie codes samen te voegen. Er is bovendien overlap tussen de codes.
Adviesvraag
Minister Letschert heeft deze voorzetten van de raad opgepakt en vraagt de raad nu haar hierover nader te adviseren. Zij wil weten of er in de sector draagvlak is voor de samenvoeging van de codes en hoe het eigenaarschap van de codes beter kan worden vormgegeven en ingericht. Verder vraagt zij de raad te adviseren in hoeverre het wenselijk is de codes of een samengevoegde code te laten terugkomen als subsidieregelgeving in de subsidieperiode vanaf 2029.
Tijdelijke commissie van deskundigen
De door de raad ingestelde tijdelijke commissie van deskundigen die het advies voorbereidt, bestaat uit vier leden en gaat in september 2026 van start:
Kristel Baele (voorzitter) is tot medio november voorzitter van de Raad voor Cultuur en bekleedde jarenlang diverse bestuurs- en toezichtsfuncties, waaronder die van voorzitter van het College van Bestuur van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Baele was toezichthouder bij de Politieacademie, hogeschool Van Hall Larenstein, de Haagse Hogeschool en recent HAP Schievliet. Van 2010 tot 2018 was zij lid van de Onderwijsraad. Tevens was zij lid van Adviesraad VSB-fondsen, de Raad van Advies van de Nederlandse Organisatie voor internationalisering in het onderwijs (Nuffic) en jurylid voor de Deltapremie. Naast haar functie bij de Raad voor Cultuur is Baele lid van de Institutions and Society Board van het onderzoeksconsortium 'Adapt!'. Zij studeerde politieke en sociale wetenschappen aan de Universiteit Gent en sociologie aan de Universiteit Antwerpen.
Nancy Jouwe (vicevoorzitter) is lid van de Raad voor Cultuur. Zij heeft zich zowel op wetenschappelijk als maatschappelijk gebied veelvuldig ingezet voor de thema's vrouwenrechten, slavernijgeschiedenis, transculturele uitwisseling en erfgoed in postkoloniale context. Jouwe was onder meer directeur bij Stichting Papua Cultureel Erfgoed (PACE), artistiek directeur bij Kosmopolis Utrecht en adjunct-directeur bij Mama Cash. Ook doceerde zij aan de Universiteit van Utrecht en aan de Hogeschool Amsterdam, de Willem de Kooning Academie en de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Jouwe was lid van de Adviescommissie Governance bij de Raad voor Cultuur (2024-2025) en in 2021 had zij zitting in de gezamenlijke adviescommissie Nationaal Museum Slavernijverleden van de Amsterdamse Kunstraad en de Raad voor Cultuur.
Jaap van Manen is als bestuursadviseur verbonden aan het Strategic Management Centre Laren. Naast zijn hoogleraarschap Ondernemingsbestuur aan de Rijksuniversiteit Groningen was hij onder andere partner bij Pricewaterhouse Coopers (PwC). Ook bekleedde hij diverse bestuursfuncties binnen en buiten de culturele sector, waaronder: lid van de Raad van Toezicht van Museum Boijmans Van Beuningen, vicevoorzitter van de Raad van Commissarissen van De Nederlandsche Bank, voorzitter van de Raad van Commissarissen van pensioenuitvoerder APG en voorzitter van de auditcommissie van de Algemene Rekenkamer. Van 2013 tot 2018 zat hij de door de Minister van Economische Zaken ingestelde Monitoring Commissie Corporate Governance Code voor. Van Manen is medeauteur van twee recente whitepapers over toezicht in de culturele sector: 'De onraad van toezicht' en 'Toezicht in evenwicht'.
Jacqueline Stolmeijer-Arends is jurist, bedrijfskundige en kunsthistoricus. Momenteel werkt zij als zelfstandig adviseur governance en bedrijfsvoering voor culturele instellingen, beleidsmakers en overheden. Zij is initiator van Platform Governance in Cultuur en hoofdredacteur van het vaktijdschrift 'Goed Bestuur &Toezicht'. Zij publiceerde (mede) diverse artikelen over governance in cultuur en doet aan de Erasmus Universiteit Rotterdam promotieonderzoek naar bestuursethiek. Eerder was Stolmeijer-Arends lid van de tijdelijke deskundigencommissie die voor de Raad voor Cultuur het advies over toezicht in de culturele sector voorbereidde en diverse beoordelings- en monitoringscommissies voor de culturele basisinfrastructuur. Ook was zij betrokken bij de totstandkoming van het advies over het visitatiekader voor rijksgesubsidieerde musea in 2020.
Meer informatie
Neem voor meer informatie contact op met een van de secretarissen van de commissie:
Mirjam van der Linden: mirjam.vanderlinden@cultuur.nl
Kiran Sukul: kiran.sukul@cultuur.nl