Niet zomaar een nieuwe huisstijl
Over de route naar een nieuwe manier van communiceren
De Raad voor Cultuur gaat van start met een nieuwe huisstijl en een nieuw logo. Ook brengt de raad een online nieuwsbrief uit. Wat wil de raad hiermee bereiken en waarom zijn deze veranderingen noodzakelijk? We vragen het aan raadsvoorzitter Kristel Baele en aan Irene Hoogland, merkdeskundige van Ontwerpwerk, het bureau dat de raad ondersteunde bij de ontwikkeling van de nieuwe huisstijl.
Hoe weet je of je als organisatie toe bent aan een nieuwe huisstijl en een nieuw logo?
Kristel Baele
Kristel Baele: "Dat ging bij ons stap voor stap. Al enkele jaren geleden hebben we een beweging ingezet om ons niet alleen te richten op regering en parlement, maar ook op het veld, gemeenten en provincies. Als omslagpunt hierin zie ik onze aanpak van het advies 'Toegang tot Cultuur' uit 2024. Vanaf de start van dat adviesproces hebben we heel bewust mensen uit de praktijk betrokken in de design teams. Dat heeft geleid tot andere manieren van communiceren, bijvoorbeeld door tussentijdse filmpjes, inzet van infographics en een publieksversie van het advies. Toen we hier in de praktijk verder mee gingen bleek steeds weer dat onze oude huisstijl onvoldoende houvast bood. Dit maakte dat we op zoek zijn gegaan naar hoe onze huisstijl beter kan aansluiten bij wat we doen en wie we zijn."
"Al enkele jaren geleden hebben we een beweging ingezet om ons niet alleen te richten op regering en parlement, maar ook op het veld, gemeenten en provincies"
Beeld: © Ontwerpwerk
Irene Hoogland
Irene Hoogland: "Wij gaan eigenlijk nooit zomaar iets ontwerpen. Je wilt toch dat logo en huisstijl aansluiten bij de missie van een organisatie. Het is belangrijk dat wat je als organisatie doet en wie je bent in lijn is met wat je wilt overbrengen. En natuurlijk wie je wil bereiken en hoe je overkomt op je omgeving. Daarbij komt natuurlijk de vraag aan bod wat je uniek en herkenbaar maakt. Het was voor ons als ontwerpbureau bijzonder om te merken dat de Raad voor Cultuur hier ook zelf al mee aan de slag was. We merkten dat de raad de positioneringsvraag heel serieus neemt en had doordacht. Dat maakte dat het gesprek meteen heel open en eerlijk gevoerd kon worden. Het sloot ook aan bij eerdere samenwerking. Zo konden we al snel tot de kern van de opdracht doordringen en tot keuzes komen."
Wat was de grootste uitdaging?
Kristel Baele: We wilden in onze uitstraling naast onafhankelijkheid en gezaghebbendheid meer inzetten op toegankelijkheid en het bieden van inspiratie. Zo willen we tot uitdrukking brengen dat we een partner zijn die de verbinding legt tussen wat leeft in het veld en de overheid. En natuurlijk inspiratie: dat we de rijkheid en diversiteit van cultuur en media echt omarmen en uitdragen. Voor ons waren daarnaast ook herkenbaarheid en duurzaamheid van belang. Net als de oude huisstijl, die inmiddels alweer meer dan vijftien jaar in gebruik is, moet onze nieuwe huisstijl langere tijd houdbaar blijven."
"En natuurlijk inspiratie: dat we de rijkheid en diversiteit van cultuur en media echt omarmen en uitdragen"
Irene Hoogland: "Wat de raad als merk uniek maakt is dat hij hele specifieke verschillende institutionele rollen combineert en afwisselt. Om tot een merkstrategie te komen werken we vaak met archetypen om het merkkarakter te definiëren. Meestal zijn dat er twee. Maar voor de raad kwamen we al snel uit op drie archetypen, die op het eerste gezicht ook nog eens niet per se in elkaars verlengde liggen. Onafhankelijkheid impliceert ook een zekere afstandelijkheid, maar tegelijkertijd is de raad een bondgenoot die de rijkheid en diversiteit van de sector omarmt en uitdraagt. Hoe breng je dat allemaal samen in een aanpak die toekomstbestendig is en aansluit bij toegankelijkheidseisen en de technische mogelijkheden van nu? Die vraag maakte het tot een spannende opdracht, waarbij we elkaar echt als partners nodig hadden."
"Onafhankelijkheid impliceert ook een zekere afstandelijkheid, maar tegelijkertijd is de raad een bondgenoot die de rijkheid en diversiteit van de sector omarmt en uitdraagt "
Hoe kom je vanuit archetypen dan tot een nieuwe huisstijl?
Kristel Baele: "Het werd een stapsgewijze zoektocht, zoals ik dat bij andere creatieve processen ook ervaar. Het is fijn om in die zoektocht een externe partner te hebben en dat je je gehoord en begrepen voelt in je vraagstelling. Ontwerpwerk kwam vanuit de eigen professionaliteit steeds weer met oplossingen. Ook als dat weer tot nieuwe inzichten en nadere vragen leidde. Dat was heel plezierig."
Beeld: © Raad voor Cultuur
Het nieuwe logo van de Raad voor Cultuur in oker
Irene Hoogland: "Ja, het werd een gezamenlijke zoektocht. En daarmee dus echt een proces van co-creatie. Het heeft geresulteerd in een huisstijl die enerzijds herkenbaar is en anderzijds ruimte biedt om waar nodig andere accenten te leggen. Soms expressiever en kleurrijker, dan weer meer ingetogen. Afhankelijk van de context kan je als raad in communicatie-uitingen steeds een ander register openzetten. Toch blijft het voor de buitenwereld duidelijk wie de afzender is. Het nieuwe oker logo vervult daarin een belangrijke, sterke ankerfunctie. Het draagt gezag uit, maar het is ook open en uitnodigend. En het omarmt visueel de rijkheid van cultuur en media, wat voor de raad een belangrijke drijfveer is. We zijn benieuwd hoe een en ander zich in de praktijk gaat doorontwikkelen."
"Afhankelijk van de context kan je als raad in communicatie-uitingen steeds een ander register openzetten. Soms expressiever en kleurrijker, dan weer meer ingetogen Toch blijft het voor de buitenwereld duidelijk wie de afzender is"
De raad is ook van start gegaan met een online nieuwsbrief. Wat is de gedachte daar achter?
Kristel Baele: "Eigenlijk was er al een voorloper van de nieuwsbrief. Tot voor kort kon je je eenvoudig abonneren op berichtgeving via onze site. Je kreeg dan steeds een mailtje als er een nieuwsbericht geplaatst was. Door technische redenen is die functie op de site eind vorig jaar komen te vervallen. Dat wilden we met deze nieuwe vorm overbruggen. Tegelijkertijd vinden het we het passen bij onze nieuwe manier van communiceren om belangstellenden niet alleen te betrekken als er een nieuw advies uitkomt, maar ook door meer context en achtergronden mee te geven. Wie onze nieuwsbrief volgt komt meer te weten over de impact van adviezen in de praktijk, hoe de adviezen doorwerken in het overheidsbeleid en wat onze agenda voor de toekomst is."
"Wie onze nieuwsbrief volgt komt meer te weten over de impact van adviezen in de praktijk, hoe de adviezen doorwerken in het overheidsbeleid en wat onze agenda voor de toekomst is"